Gai honetan, AHAL , BEHAR eta NAHI aditzak erabiliko ditugu (usaremos). Aditz hauei IZAN aditza gehitzen zaie (se les añade), denboraREN ARABERA (denbora=tiempo, -REN ARABERA=según el/la,...denboraREN ARABERA=SEGÚN EL tiempo). Los trés (ahal, behar y nahi) se ponen siempre después del verbo principal ( joan, ekarri, eman....)
AHAL = PODER (ahal, ahal izan, ahal izango)
BEHAR = TENER QUE / HABER DE (behar, behar izan, beharko)
NAHI = QUERER (nahi, nahi izan, nahiko)
El NAHI se usa con UKAN en lugar de IZAN
Adibideak:
EUSKARA CASTELLANO
joan ahal naiz puedo ir
joan behar naiz tengo que ir / he de ir
joan nahi DUT quiero ir
jausi ahal zait se me puede caer
jausi behar zait se me tiene que caer / se me ha de caer
jausi nahi zait se me quiere caer
ekarri ahal dut lo puedo traer
ekarri behar dut lo tengo que traer
ekarri nahi dut lo quiero traer
ekarri ahal dizut te lo puedo traer
ekarri behar dizut te lo tengo que traer
ekarri nahi dizut te lo quiero traer
ekarri ahal didazu? ¿me lo puedes traer?
ekarri behar didazu? ¿me lo tienes que traer?
ekarri nahi didazu? ¿me lo quierés traer?
nor etorri ahal da? ¿quién puede venir?
nor etorri behar da? ¿quién tiene que venir?
norK etorri nahi DU? ¿quién quiere venir?
ni joan ahal naiz yo puedo ir (me)
ni joan behar naiz yo tengo que ir (me)
niK joan nahi DUT yo quiero ir (me)
ni joan ahal izan naiz yo he podido ir (me)
ni joan behar izan naiz yo he tenido que ir (me)
niK joan nahi izan DUT yo he querido ir / irme
ni joan ahal izango naiz yo podré ir (me)
ni joan beharko naiz yo tendré que ir (me)
niK joan nahiko DUT yo querré ir /irme
Ariketa:
Donostiara joan behar naiz
Donostiara joan behar izan naiz
Donostiara joan nahi dut
Donostiara joan ahal naiz
Donostiara joan ahal izango naiz