Aditz laguntzailari -NEZ gehituz gero, erderazko (erdera=lengua castellana, castellano) "COMO" lorztzen (lortu=conseguir) dugu. Adibidez;
EUSKARA CASTELLANO
berandu etorri zareteNEZ, ez duzue afalduko COMO habeis venido tarde, no cenareis
hain lotsatia denez, ez du ezer esango COMO es tan vergonzos/a, no dirá nada
azterketa gaizki egin zuenez, ez du COMO hizo mal examen, no va lo va a aprobar
gaindituko
Aditz laguntzailari -ENEAN gehituz gero, erderazko "CUANDO" lortzen dugu. Baina iraganean -LA gehitzen da. Adibidez;
EUSKARA CASTELLANO
heltzen direNEAN esaiezu CUANDO llegen diselo
heltzen direnean nik esango diet CUANDO lleguen yo se lo diré
heltzen zireLA Fede joan zen CUANDO llegaron Fede se fue
esan zidatela flipatu nintzen CUANDO me lo dijeron flipé
eman niola zabaldu zuen CUANDO se lo dí lo abrió
En frases compuestas de relativo, cuando el verbo principal es negativo, al verbo secundario se le añade -NIK, y no -LA.
Adibidez;
EUSKARA CASTELLANO
ez dakit etorriko direnik no se si vendrán
badakit etorri direla ya sé que han venido
badakit ez direla etorri ya sé que no han venido
ez dakit etorri direnik no se si han venido
ez dakit etorri zirenik no se si vinieron
ez dit esan etorriko zenik no me dijo que vendría
ez zuen aipatu egia zenik no mencionó que era verdad
ez dut esango nork egin behar duenik no voy a decir quien tiene que hacerlo
ez dut esango nork egin behar ez duenik no voy a decir quien no tiene que hacerlo
esango dut nork egin behar duen voy a decir quien tiene que hacerlo
esango dut nork egin behar ez duen voy a decir quien no tien que hacerlo
Azkenik, esango dugu esaldi konpasutuetan, bakarrik behin batean ipini daitekela aditz laguntzailea.
Aditzaren denbora (denbora=tiempo) azken aditzaren aditz laguntzaileak esaten digu.
Adibidez;
EUSKARA CASTELLANO
Etxera joan, armarioa zabaldu, prakak ipini Fuí a casa, abrí el armario, me puse los
eta berriro kalera joan nintzen pantalones y fuí de nuevo a la calle
bapatean baloia eman eta gola sartu zuen Derrepente le dió al balón y metió gol
oraintxe bertan etxera joan eta zure diskoa Ahora mismo voy a casa y te traigo tu disco
ekarriko dizut
Orain telefonoa hartu eta deitzen diot Ahora cojo el telefono y le llamo