Oraingo atalean "agintera" (agintera=imperativo).
Para verbos sin objeto directo (IZAN) usamos:
zu ADITZA+ zaitez
zuek ADITZA + zaitezte
Para verbos con objeto directo (UKAN);
SING PLUR
zuk ADITZA + ezazu ADITZA + itzazu
zuek ADITZA + ezazue ADITZA + irzazue
Para el NOR-NORI-NORK;
NIRI HARI GURI HAIEI
ZUK -idazu -iozu -iguzu -iezu
-izkidazu -izkiozu -izkiguzu -izkiezu
ZUEK -idazue -iozue -iguzue -iezue
-izkidazue -izkiozue -izkiguzue -izkiezue
Taula ondokoa izan daiteke;
NORI NORK (zuk / zuek)
niri da
hari -(IZK)I o zu
guri gu zue
haiei e
Adibideak;
EUSKARA CASTELLANO
Eskolara joan zaitez! ¡vete a la escuela!
Eskolara joan zaitezte! ¡iros a la escuela!
etorri zaitez! ¡ven!
etorri! ¡ven!/¡venid!
ekar ezazu liburua trae el libro
ekar itzazu liburuak trae los libros
ekar ezazue liburua traed el libro
ekar idazu liburua traeme el libro
ekar izkadazu liburuak traeme los libros
eraman iozu bere tabakoa llevalé su tabaco
eraman iozue bere tabakoa llevadle su tabaco (vosotr@s a él/ella)
eraman iezue haien tabakoa llevadle su tabaco (vosotr@s a ell@s)
eraman izkiezue haien gauzak llevadles sus cosas (vosotr@s a ell@s)
eman iezu pilota dales la pelota
ema iezu pilota dales la pelota
Cuando el verbo acaba en -i, se puede quitar la -i o no quitarla, indiferentemente. por ejemplo EKARRI -> EKAR (ekarri=traer), IKUSI -> IKUS (ver). Lo mismo con los verbos que acaban en -n, por ejmplo, EMAN -> EMA cuando el imperativo es NOR-NORI- NORK
Beno, ikusi dugunez, agintera egiteko modu bat baino gehiago daude (bueno, como hemos visto, hay más de un modo para hacer el imperativo). Modu hauek ondokoak dira;
EUSKARA CASTELLANO
joan! vete! / iros!
joan zaitez! vete!
ekarri liburua! trae/traed (me/le/nos/les) el libro!
ekarri ezazu liburua! trae el libro!
ekarri liburuak! trae/traed (me/le/nos/les) los libros!
ekarri itzazu liburuak! trae los libros!
ekarri idazu liburua! traeme el libro
ekarri izkidazu liburuak! traeme los libros
Cuando nos preguntan ZER después de haber dicho algo en imperativo, ponemos al verbo el atzizki
-teko/-tzeko, y no añadimos nada. Adibideak:
EUSKARA CASTELLANO
-ekarri liburua! -trae el libro
-zer? -qué?
-liburua ekartzeko!. -Que traigas el libro!
-ema idazu liburu hori! -¡dame ese libro!
-zer? -¿qué?
-liburu hori ekartzeko! -¡que traigas ese libro!
Agintera, ikusi dugu, baina gauza bat mesedez (mesedez=por favor) eskatzeko (eskatu=pedir), geroaldia (tiempo en futuro) erabiliko dugu;
EUSKARA CASTELLANO
ekarriko didazu, mesedez, liburua? me traes, por favor, el libro? (aunque "me traeras" es futuro, en castellano se traduce en presente)
ekarriko duzu, mesedez, liburua? traes, por favor, el libro?
esango didazu, mesedez, zure izena? me dices, por favor, tu nombre?
Ariketa:
-eraman ezazu jaka!
-zer?
-jaka eramateko!
-emango didazu mesedez zure telefonoa?
-zer?
-ea zure telefonoa emango didazun
-Ekar itzazue diskoak.
-emaiezue haien pilota
-emaizkiezue haien pilotak