Curso de idioma Euskera - Nor-nori-nork iragana

Eta bakarrik (bakarrik=solamente) NOR-NORI-NORK iraganan faltatzen zaigu:

NOR-NORI-NORK

NIRI    ZURI    HARI GURI           ZUEI HAIEI

NIK   
       nizun   nion         
        nizuen nien

nizkizun      nizkion                      nizkizuen nizkien

ZUK   zenidan
             zenion zenigun          
          zenien

zenizkidan             zenizkion zenizkigun  zenizkien

HARK zidan  zizun   zion          zigun   zizuen zien

zizkidan zizkizun   zizkion zizkigun zizkizuen zizkien

GUK  
       genizun       genion
       genizuen genien

genizkizun genizkion                     genizkizuen genizkien

ZUEK zenidaten
          zenioten zeniguten
zenieten

zenizkidaten          zenizkioten zenizkiguten           zenizkieten

HAIEKzidaten zizuten      zioten ziguten            zizueten zieten

zizkidaten zizkizuten zizkioten zizkiguten zizkizueten zizkieten

Iraganan lehenengo ipinten da NORK, gero ZER (sing/plur), eta azkenik (finalmente) NORI. Eskema hau izan ahal da:

NORK          ZER(sing/plur) NORI

nik               ni                                      da

zuk              zeni                                  zu

hark             zi                                      o

guk              geni             (ZKI)               gu                      N

zuek            zeni_te                          zue

haiek           zi_te                              e

Nabaritzen dugu (nabari=notar), en pasado primero se dice "quien" (sujeto), y después "a quien" (NORI), es decir, al revés que en el presente (orainaldia).

Adibideak:

EUSKARA                                            CASTELLANO

-nik zuri liburua eman dizut.                   -Yo a tí te he dado el libro.

-nik zuri liburua eman nizun.                   -yo a tí te dí el libro.

-nik zuri liburuak eman nizkizun              -Yo a tí te dí los libros.

-nik liburuak ematen nizkizun.                -yo te daba los libros.

-nik liburuak emango nizkizun.               -yo te daría los libros.

-haiek kotxea ikusi zizuten.                               -ellos/as et vieron el coche.

-Zuk niri egia esan zenidan.                    -Tú me dijiste la verdad.

-Baina bera gezurrak esan zizkidan.       -Pero el/ella me dijo mentiras.

-Lagunak Kikeri telefonua eman zion.      -Él/la amigo/a a Kike le dió el telefono.

-Neskek mutilei telefono zenbakia eman  -Las chicas les dieron el numero de telefono

zieten.                                                                  a los chicos.

-Neskek mutilei telefono zenbakiak         -Las chicas les dieron los numeros de

eman zizkieten.                                                     telefono a los chicos.

-liburua ekarri zenigun.                           -nos trajistes el libro.

-ardo botila bat eraman genizun.             -Te llevamos una botella de vino.

Ariketak:

-Zer ekarri zenigun?

-Lore bat (lorea=flor) ekarri genizun.

-kotxea lapurtu (lapurtu=robar) zioten.

-Nora eramaten zigun botila?

-Sukaldera (sukalde=cocina) eramaten zizuen.