Capitulos de este wiki
  1. 1 Sarrera (introduccion)
  2. 2 Pronunciación, IZAN
  3. 3 Pregunta, negación, nongoa (-koa)
  4. 4 Verbo "estar". EGON (non), -tzen egon
  5. 5 Verbo "ir" y "venir". JOAN (nora), -tzera; ETORRI (nond
  6. 6 Posesivos. Norena (nire X, nirea, nireak,...)
  7. 7 Lugar. Aurrean, atzean,... ; aurrekoa, atzeko
  8. 8 Demostrativos de lugar (hau, hori, hura,...)
  9. 9 Zenbakiak (números)
  10. 10 Familia
  11. 11 Tiempos verbales con IZAN en presente
  12. 12 UKAN orainaldia
  13. 13 Eduki, jakin (presente)
  14. 14 NOR-NORI orainaldia (presente)
  15. 15 Nor-nori-nork orainaldia
  16. 16 AHAL (poder), BEHAR (tener que, deber de, haber de), NAHI (querer)
  17. 17 NOR-NORK orainaldia (UKAN ampliado)
  18. 18 Berrikusi aditzak (repasar los verbos)
  19. 19 Datak (fechas) eta orduak (horas)
  20. 20 Konparaketak (comparaciones)
  21. 21 IZAN iragana (pasado)
  22. 22 UKAN iragana
  23. 23 Nor-nori iragana
  24. 24 Nor-nori-nork iragana
  25. 25 AHAL, BEHAR, NAHI iraganeako aditzekin (con verbos de pasado)
  26. 26 Egon, eduki iraganean
  27. 27 Hitzen eraikipena (construccion de palabras)
  28. 28 Hiztegi: gorputza, jantziak eta etxea (diccionario: cuerpo, ropas y casa)
  29. 29 NOR-NORK iraganean (UKAN ampliado en pasado)
  30. 30 Berrikusi iraganeko aditzak
  31. 31 Zer? Zergatik?( ¿Qué?, ¿Por qué?)
  32. 32 -zkero/ -z gero (en caso de...)
  33. 33 IZAN, UKAN ahaleran (en potencial)
  34. 34 IZAN, UKAN, NOR-NORI-NORK aginteran (en imperativo)
  35. 35 Erlatibozko esaldiak (frases de relativo)
  36. 36 IZAN baldintzan eta ondorioan (en condicional)
  37. 37 UKAN, NOR-NORI baldintza eta ondorioan
  38. 38 NOR-NORI-NORK baldintza eta ondorioan
  39. 39 Berrikusi baldintzako eta ondorioko aditzak
  40. 40 IZAN, UKAN subjuntiboan: dadin,... (en subjuntivo; sea...)
  41. 41 Batzuk (varios)
  42. 42 Batzuk (varios)
  43. 43 Formas verbales
  44. 47 Euskera para turistas- Turistentzako Euskara

Curso de idioma Euskera - Tiempos verbales con IZAN en presente

11 - Tiempos verbales con IZAN en presente

[editar]
Curso gratis creado por G. Baquero García. Extraido de: http://www.geocities.com/aprendereuskera
16 de Octubre de 2005
Ahora veremos como construir formas verbales usando solo el IZAN (ya visto) como aditz laguntzaile (verbo de ayuda). Veamos como conjugar los verbos ZORABIATU (marear(se)), JAUSI (caer(se)), igo(subir), jeitsi (bajar), iritsi (llegar), IRTEN (salir);

EUSKARA                    CASTELLANO

zorabiatu naiz               me he mareado             (pasado reciente)

zorabiaTZEN naiz          me mareo                     (presente simple)

zorabiaTZEN ARI naiz    me ESTOY mareaNDO  (presente continuo)

zorabiatuKO naiz          me mareaRÉ                (futuro)

jausi zara                     te has caido

jausTEN zara                te caes

jausTEN ARI zara          te ESTÁS cayeNDO

jausiKO zara                 te caeRÁs

igo da                           ha subido

igoTZEN da                   sube

igoTZEN ARI da ESTÁ subieNDO

igoKO da                      subiRÁ

jeitsi gara                     hemos bajado

jeisTEN gara                 llegamos

jeisTEN ARI gara           ESTAMOS llegaNDO

jeitsiKO gara                 llegaREmos

iritsi zarete                   habeis llegado

irisTEN zarete               llegais

irisTEN ARI zarete         ESTAIS llegaNDO

iritsiKO zarete               llegareis

irten dira                       han salido

irteTEN dira                  salen

irteTEN ARI dira            ESTÁN salieNDO

irtenGO dira                  saldRÁn

La introduccion de -T(Z)EN ARI conforma el gerundio, y es mejor usar esta forma que la ya vista de

-T(Z)EN EGON (en realidad esta última está mal dicha aunque se oye). Así preferiremos decir "zorabiatzen ari naiz" que "zorabiatzen nago" (esta última sería incorrecta).

Para los verbos que admiten conjugación (ya vistos) no usamos -TEN+ izan, sino que los conjugamos. Por tanto en vez de decir "joaten naiz", conjugamos el JOAN y decimos "noa" (lo mismo para todas las personas en el JOAN, ETORRI y EGON).

Encontramos que según la terminación de cada verbo se pone -TEN o -TZEN. Para el futuro añadimos -KO en todos los verbos, menos en los que acaban en -N, en los cuales añadimos - GO.

En los que acaban en -TU (zorabiaTU), o en -DU (konponDU=arreglar(se), quitamos -TU o -DU y ponemos -TZEN (zorabiaTZEN, konponTZEN).

Los que acaban en -I (jausI, ikusI (ikusi=ver)), quitamos la -i y ponemos -TEN (jausTEN, ikusTEN).

Como caso particular del anterior, tenemos los verbos acabados en -TSI o -TZI (jeiTSI, iriTSI, irenTZI (tragar), idaTZI (escribir)). En estos pasamos la S o Z delante, y ponemos -TEN, quedándonos -STEN o -ZTEN (jeiSTEN, iriSTEN, irenZTEN, idaZTEN)

Si acaban en -N (irteN, egiN (hacer), joaN) quitamos la -N y pon mos -TEN (irteTEN, egiTEN, joaTEN)

Cuadro resumen;

AZKEN HIZKIA (última letra) GEHITU (añadir)     ADIBIDEAK

-TU, -DU                       -TZEN                          zorabiaTU-->zorabiaTZEN

-KO                             zorabituKO

konponDU-->konponTZEN

konponduKO

-I                                  -TEN                           jausI-->jausTEN

-KO                             jausiKO

ikusI-->ikusTEN

ikusiKO

-TSI/-TZI                       -TEN                           jeiTSI-->jeiSTEN

-KO                             jeitsiKO

idaTZI-->idaZTEN

idatziKO

-N                                -TEN                           egiN-->egiTEN

-GO                            eginGO

joaN-->joaTEN

joanGO

Poniendo delante del aditz laguntzaile un BA- hacemos un condicional (es como imponer un SI condicional). El BA- con verbos conjugables también puede valer, según la frase, como el YA del castellano (BAnago=ya estoy, BAnoa=ya voy, BAdago=ya está).

Diciendo el verbo talcual (sin aditz laguntzaile, ni sin atzizki construimos el imperativo, y este imperativo vale para segunda persona del singular y del plural.

Etorri!=¡ven!,¡venid!

irentsi=¡traga!,¡tragalo!,¡tragalos!,¡tragala!,¡tragalas!,¡tragad!,¡tragadlo!,¡tragadlos!, ¡tragadla!, ¡tragadlas!

irten!=¡sal!,

Adibideak;

EUSKARA                                                       CASTELLANO

-Zer egiten ari zara?                                          -¿Qué estás haciendo?

-dendara sarTZEN ARI naiz                               -ESTOY entraNDO a la tienda.

-Villabara/Atarrabiara joango naiz                       -Iré a Villaba.

-Atarrabiara BAzoaz, ni Falcesera joango naiz.   -SI vas a Villaba, yo iré a Falces

-zorabiatzen BAzara, ni ez naiz joango.              -SI te mareas, yo no iré

-zorabiatu BAzara, ni ez naiz joango                  -SI te has mareado, yo no iré

-non egon zara?                                               -¿donde has estado?

-San Adrianen egon naiz.                                  -he estado en San Adrian

-irentsi pilula!                                                    -traga(d) la pastilla!.

-irentsi pilulak!                                                  -traga(d) las pastillas!

-etorri orain Bilbora!                                           -¡ven ahora a Bilbao!

-banago Bilbon.                                                -ya estoy en Bilbao.

Ariketa:

-Zer egiten ari zara?

-Telebista ikusten ari naiz, eta zu?

-ni Gorbeia mendia (el monte Gorbea) igotzen ari naiz.

-Murchantera iritsi naiz

-ba (pues) ni Cintruenigora joango naiz, eta gero (después) Tuterara.

-Norian zorabiatzen naiz, eta zu?

-ni ez naiz norian zorabiatzen, ni itsasontzian (en el barco) zorabiatzen naiz.

Oharra: itsaso=mar (el nombre Mar también es Itsaso en euskara), y ontzi=recipiente,vaso; itsasontzi es la suma de ambos. Tambien espaziontzi=nave espacial.
[editar]

173 opiniones

luluz

zure izena gazta bezalakoa da!! xD. ahalera ariketa garatuagoak jarriko bazenitu, hobe.
MARI KARMEN

kaizo denoi,ni euzkara azko azko atzegin dut eta batzuetan ez dudanean ezer ulertzen web orrialde onetan begiratzen dut eta ozo ondo ezplikatzen du.Ez dakidana da zergatik zuek mierda eta orrelako itz xelebreak idazten dituzuen,nahi baduzue zerbait deitu nere telefono zenbakira 699696969
me cago en tu puta madre

mañana tengo examen y no entiendo nada hijo de la gran puta
mierda

ondo dago baina guza bat ez dut ulertzen oso ondo agur eta ondo pasa
a

hola
1 2 3 4 5 6 7 ... 35 | siguiente >

Cursos gratis relacionados con 'Curso de idioma Euskera'

La idea de este curso surgió de varias conversaciones entre amig@s de la cuadrilla y... Más »

Autor y licencia de 'Curso de idioma Euskera'


Curso gratis de G. Baquero García. Extraido de: http://www.geocities.com/aprendereuskera CopyLeft
Este contenido ha sido recopilado por el equipo de Wikilearning. Todo el contenido recopilado se ha obtenido respetando y comunicando en nuestro site la licencia de cada fuente.
Wikilearning tiene permiso expreso por escrito de los autores para publicar los contenidos que ha extraído de otras webs, incluyendo su uso comercial.