Capitulos de este wiki
  1. 1 Sarrera (introduccion)
  2. 2 Pronunciación, IZAN
  3. 3 Pregunta, negación, nongoa (-koa)
  4. 4 Verbo "estar". EGON (non), -tzen egon
  5. 5 Verbo "ir" y "venir". JOAN (nora), -tzera; ETORRI (nond
  6. 6 Posesivos. Norena (nire X, nirea, nireak,...)
  7. 7 Lugar. Aurrean, atzean,... ; aurrekoa, atzeko
  8. 8 Demostrativos de lugar (hau, hori, hura,...)
  9. 9 Zenbakiak (números)
  10. 10 Familia
  11. 11 Tiempos verbales con IZAN en presente
  12. 12 UKAN orainaldia
  13. 13 Eduki, jakin (presente)
  14. 14 NOR-NORI orainaldia (presente)
  15. 15 Nor-nori-nork orainaldia
  16. 16 AHAL (poder), BEHAR (tener que, deber de, haber de), NAHI (querer)
  17. 17 NOR-NORK orainaldia (UKAN ampliado)
  18. 18 Berrikusi aditzak (repasar los verbos)
  19. 19 Datak (fechas) eta orduak (horas)
  20. 20 Konparaketak (comparaciones)
  21. 21 IZAN iragana (pasado)
  22. 22 UKAN iragana
  23. 23 Nor-nori iragana
  24. 24 Nor-nori-nork iragana
  25. 25 AHAL, BEHAR, NAHI iraganeako aditzekin (con verbos de pasado)
  26. 26 Egon, eduki iraganean
  27. 27 Hitzen eraikipena (construccion de palabras)
  28. 28 Hiztegi: gorputza, jantziak eta etxea (diccionario: cuerpo, ropas y casa)
  29. 29 NOR-NORK iraganean (UKAN ampliado en pasado)
  30. 30 Berrikusi iraganeko aditzak
  31. 31 Zer? Zergatik?( ¿Qué?, ¿Por qué?)
  32. 32 -zkero/ -z gero (en caso de...)
  33. 33 IZAN, UKAN ahaleran (en potencial)
  34. 34 IZAN, UKAN, NOR-NORI-NORK aginteran (en imperativo)
  35. 35 Erlatibozko esaldiak (frases de relativo)
  36. 36 IZAN baldintzan eta ondorioan (en condicional)
  37. 37 UKAN, NOR-NORI baldintza eta ondorioan
  38. 38 NOR-NORI-NORK baldintza eta ondorioan
  39. 39 Berrikusi baldintzako eta ondorioko aditzak
  40. 40 IZAN, UKAN subjuntiboan: dadin,... (en subjuntivo; sea...)
  41. 41 Batzuk (varios)
  42. 42 Batzuk (varios)
  43. 43 Formas verbales
  44. 47 Euskera para turistas- Turistentzako Euskara

Curso de idioma Euskera - UKAN orainaldia

12 - UKAN orainaldia

[editar]
Curso gratis creado por G. Baquero García. Extraido de: http://www.geocities.com/aprendereuskera
16 de Octubre de 2005
Hasta ahora hemos conocido verbos a los que no le podemos preguntar "¿qué?" es decir no tienen lo que en castellano se llama objeto o complemento directo. Por ejmplo, "zorabiatzen naiz" (me mareo), no pdemos preguntar "¿QUÉ me mareo?", y podemos contestar que no mareo nada, soy yo quien se marea ("yo" es el sujeto, que aunque omitido es implicito de la frase). lo mismo pasa con "iritsi gara", ¿QUÉ venimos?", no venimos nada.

En las frases con complemento directo, podemos preguntar "¿qué?", por ejemplo "veo el libro", preguntamos "¿qué vés?", y podemos contestar "veo el libro", lo mismo si de cimo "lo veo" o "veo", en estas, aunque el objeto directo está omitido podemos preguntar "¿qué vés?", y contestar "veo algo" (lo que quiera que vea).

Para estos verbos en los que podemos preguntar ¿qué? y a los que llamaremos transitivos, para conjugarlos no usaremos el IZAN, sino que usaremos el UKAN, y para indicar los pronombres personales (el sujeto de la oración) añadiremos -K en singular, o sustituiremos -AK al final por -EK en plural.

En el objeto directo distinguiremos entre singular y plural (yo veo el libro, yo veo los libros)

UKAN

SINGULARRA               PLURALA

ni         NIK                  dut                               ditut

zu        ZUK                 duzu                             dituzu

hura      HARK               du                                ditu

gu        GUK                 dugu                             ditugu

zuek     ZUEK               duzue                           dituzue

haiek    HAIEK              dute                             dituzte

Como esquema de comstrucción morfológica podemos hacer;

nik                   T

zuk                  ZU

hark                
                    Ponemos -IT- si el objeto es plural, la única
guk       D(IT)U   GU                   excepción para esta tabla es "haiek dituZte".

zuek                 ZUE

haiek                TE

La forma de conjugar los verbos transitivos (con objeto) es como la de los intransitivos (sin objeto), con la única excepción del presente continuo (-T(Z)EN ARI), en los cuales seguiremos usando el IZAN, por eso en la lección anterior hemos podido preguntar "zer egiten ari zara?" (¿qué estás haciendo?), pero no podiamos preguntar "¿qué haces?".

EUSKARA                               CASTELLANO

nik egin dut                              yo (lo) he hecho

nik egin dut ohea                      yo he hecho la cama

nik egin ditut                             yo (los) he hecho

nik egiTEN dut                          yo (lo) hago

nik egiTEN ditut            yo (los) hago

nik egiTEN ARI naiz                  yo lo estoy hacieNDO

yo los estoy haciendo

nik eginGO dut                                     yo lo haRÉ

nik eginGO ditut                                    yo los haré

zuk kotxeAK ikusi dITuzu                      tú has visto LOS cocheS

erlojua ekarri dut                                   he traido el reloj

haiek telebista ikusiko dute                    Ellos verán la tele

haiek telebista ikusten ari dira                Ellos están viendo la tele

haiek telebista begiratu dute                  Ellos han mirado la tele

haiek irratia entzun dute                        Ellos han oido la radio

JuanEK liburuak ekarri ditu                    Juan ha traido los libros

MartaK liburuak ekarri ditu                     Marta ha traido los libros

JuanEK eta MartaK ekarri dituzte           Juan y Marta los han traido

Aljebra ikasiko dugu                              Estudiaremos algebra

Zuek irakurtzen duzue                           Vosotros/as (los) leeis

zuek idazlana idatziko duzue                 vosotros escribireis el "trabajo escrito" (idazlana)

Ikusi duzu liburua?                                ¿has visto el libro?

irakurtzen baduzu, joango naiz               si lo lees, iré

garajean SARTU NAIZ                           HE ENTRADO (YO) en el garage

KOTXEA garajean SARTU DUT  HE METIDO EL COCHE (¿qué he metido?-->el coche) en el                                                                              garaje

zorabiatu ZARA                                    TE has mareado (TÚ)

KARPETA zorabiatu DUZU                                has mareado LA CARPETA (¿QUÉ has mareado?-->la carpeta)

TXAKURRA zorabiatu DUZU                              has mareado EL PERRO (¿QUÉ has mareado?-->el perro)

TXAKURRAK zorabitu DITUZU               has mareado LOS PERROS (¿QUÉ has mareado?-->los perros)

JOSE zorabiatu DUZU                                       has mareado a JOSE (¿QUÉ/QUIEN has mareado?-->a Jose)

Zuk JOSE zorabiatu DUZU                    tú has mareado a JOSE (¿QUÉ/QUIEN has mareado?->a Jose)

(¿QUIEN ha mareado a Jose?-->tú (zuK) (sujeto))

JoseK kotxean CD-a ekarri du                            JOSE ha traido EL CD en el coche (¿QUÉ/QUIEN ha traido                                                                                           Jose?)

JoseK kotxean MIGUEL ekarri du                       JOSE ha traido a MIGUEL en el coche(¿QUÉ/IEN ha traido                                                                                            Jose?)

En castellano cuando en vez de algo, el objeto directo es alguien en castellano ponemos "a" delante del nombre, esto no ha de confundirnos, y tendremos que difrenciar el sujeto (Miguel) del objeto directo(Jose o José, ambos valen en castellano).

Ariketa:

-kirola (deporte ) egiten duzu?

-ez, ez dut kirola egiten, eta zuk?

-nik bai, nik kirola egiten dut.

-Egunkaria (el periódico) erosiko (erosi=comprar) duzu?

-bai, erosiko dut.

-ze egunkaria erosten duzu?

-edozein (cualquiera) erosten dut

-pesetetan ordaintzen (ordaindu=pagar) duzu?

-ez, eurotan ordaintzen dut.
[editar]

173 opiniones

luluz

zure izena gazta bezalakoa da!! xD. ahalera ariketa garatuagoak jarriko bazenitu, hobe.
MARI KARMEN

kaizo denoi,ni euzkara azko azko atzegin dut eta batzuetan ez dudanean ezer ulertzen web orrialde onetan begiratzen dut eta ozo ondo ezplikatzen du.Ez dakidana da zergatik zuek mierda eta orrelako itz xelebreak idazten dituzuen,nahi baduzue zerbait deitu nere telefono zenbakira 699696969
me cago en tu puta madre

mañana tengo examen y no entiendo nada hijo de la gran puta
mierda

ondo dago baina guza bat ez dut ulertzen oso ondo agur eta ondo pasa
a

hola
1 2 3 4 5 6 7 ... 35 | siguiente >

Cursos gratis relacionados con 'Curso de idioma Euskera'

La idea de este curso surgió de varias conversaciones entre amig@s de la cuadrilla y... Más »

Autor y licencia de 'Curso de idioma Euskera'


Curso gratis de G. Baquero García. Extraido de: http://www.geocities.com/aprendereuskera CopyLeft
Este contenido ha sido recopilado por el equipo de Wikilearning. Todo el contenido recopilado se ha obtenido respetando y comunicando en nuestro site la licencia de cada fuente.
Wikilearning tiene permiso expreso por escrito de los autores para publicar los contenidos que ha extraído de otras webs, incluyendo su uso comercial.