Las oraciones subordinadas adverbiales, como los adverbios, modifican el proceso expresado en la oración principal, expresando una finalidad, una condición, una causa, una comparación, etc.
A continuación presentamos un sencillo cuadro con las principales formas de construcción de los diferentes tipos de subordinación adverbial. Esto bastará por ahora. Estudiaremos cada uno de ellos con más detenimiento durante el próximo curso.
||
TIPO ||
SUBJUNCIONES ||
EJEMPLOS ||
|| Finales || *
Ut, ne, quo+ subjuntivo *
Otras formas de finales∞ ||
Sume argentum ut librum emas. Aperte loquor ut facilius intelligas ||
|| Consecutivas || *
Ita, adeo, tam, is, talis...ut + subjuntivo. * Negación:
ut non, quin ||
Quis est tam demens ut sua voluntate maereat? ||
|| Causales || *
Quod, quia, quoniam *
Cum + subjuntivo ||
Tibi gratias ago quod me vivere coegisti. Cum vita sine amicis plena metus sit, ratio ipsa monet amicitias comparare. ||
|| Temporales || *
Cum + indicativo *
Cum + subjuntivo (
cum histórico) *
Ut + indicativo *
Ubi *
Cum primum, ubi primum, ut primu, simul ac *
Postquam *
Antequam, priusquam *
Dum, donec, quoad ||
Cum venit Caesar... Cum Caesar veniret... Ut venit Caesar... Simul ac Caesar venit... Postquam Caesar venit... Priusquam loco demigrent... Donec eris felix, multos numerabis amicos. Exspecta dum redeam. ||
|| Comparativas ||
Igualdad: ut, sicut, velut, quemadmodum ||
Ut supra dixi... Plus dixi quam volui. Aristippus, quasi animum nullum habeamus, corpus solum tuetur. ||
||
Superioridad e inferioridad: comparativo +
quam ||
||
Comparativas-condicionales: tamquam (si), quasi, ut si, velut si ||
|| Concesivas || *
Quamquam + indicativo *
Quamvis, licet, cum + subjuntivo *
Etsi, etiamsi, tametsi + indicativo o subjuntivo ||
Quamquam animus meminisse horret, incipiam. Illa, quamvis ridicula essent, mihi tamen risum non moverunt. Tam servus sum quam tu, etsi ego domi liber fui. Etiam si nolit, cogam ||
|| Condicionales ||
Si ||
Puras: Si id facis, hodiem postremum me vides. Potenciales: Si sciat, succenseat. Irreales: Pecuniam si haberem, felix essem. ||
1 Hay que recordar que con los verbos y expresiones de temor
ut y
ne intercambian sus significados.
2 Para el uso de los modos de
quod como pronombre relativo hay que seguir las consideraciones acerca de cualquier oración de relativo: el modo normal es el indicativo, y la aparición del subjuntivo habrá que explicarla en cada caso (ver tema de la oración de relativo).
3 El subjuntivo suele aparecer cuando la causa que se expone es la opinión de una tercera persona.